فيگوئروآ ( مترجم : غلام رضا سميعى )
313
سفرنامه دن گارسيا دسيلوا فيگوئروآ ( سفير اسپانيا در دربار شاه عباس اول ) ( فارسى )
كاملا به گردن مىچسباند و پس از آنكه با سبد در گودال رفت ، قسمتهاى خالى بيرون سبد را تا زير ريشش از خاك پر مىكند و عصر هنگام نيز به كمك همدستش از سبد خارج مىشود و شب را به خوردن و استراحت مىگذراند و صبح فردا پيش از روشن شدن هوا به سبد بازمىگردد تا آخرين روز عزادارى كار خود را ادامه مىدهد و در اين روز در ميان تحسين تماشاگران از اين كار دست مىكشد و البته رياضتش بىحاصل نمىماند زيرا مانند هزاران دروغزن مكار ديگر به نام تقدس و رياضت مردم را فريب مىدهد و صدقات زيادى گرد مىآورد . همچنين تعدادى زن از روسبيهاى متشخص يا كموبيش مانند آنها كه از زنان ديگر كمى آزادترند در اين روزها ، تنها يا همراه نوكرى يا زنى خدمتگار به شهر مىآيند . اين زنان بسيار خوشپوش و خوشمشربند . روسرى سياه بر سر نمىاندازند بلكه به عنوان پوشش ، پارچهء نازك ابريشمى و زربفتى به كار مىبرند كه سر و صورت و سينهشان را مىپوشاند و از پشت آن براحتى زيبائيهاى بدنشان ديده مىشود . اينان صندوقچهاى چوبين يا جعبهء طلائى رنگ كوچكى در دست مىگيرند و در حالى كه با حجب و حيا چشم به زير افكندهاند خود را به مردها نزديك مىكنند و بىآنكه كلمهاى بر زبان آورند مىايستند تا صدقهاى بدانها داده شود . آنان اين صدقات را به مردم نيازمندى كه قبلا شناسائى كردهاند مىدهند . زنهائى نيز كه مطلقا اهل فسق و فجور نيستند مانند زنانى كه در مادريد براى واداشتن ديگران به اقامهء نماز و دعا صدقه جمع مىكنند همان عمل را انجام مىدهند ، اما اينان با آنكه لباس بسيار ممتاز و گرانبها بر تن دارند صورت خود را با روبنده مىپوشانند . نكتهء قابل ذكر ديگر آنست كه همهء زنان ، از هر طبقه و در هر شرايطى كه باشند در اين ده دوازده روز عزا در خانههاى خود نيز روبنده از صورت برنمىگيرند و هركارى را با صورت پوشيده انجام مىدهند و اين نشانهء نهايت اخلاص و سوگوارى آنان براى حسين [ ع ] است . مفتى اصفهان كه مقدم روحانيان يا اسقفهاى ايران بشمار مىآيد